Nepnieuws? Daar trap jij niet in!

Wist je dat 3 op de 4 lezers met open ogen in nepnieuws lopen? Maar dat de helft van de mensen denkt dat ze valse berichtgeving feilloos herkent? Laat je niet foppen door de stroom desinformatie die op je afkomt. Met deze 8 tips ben je mediawijs!

Donald Trump is niet langer president van de Verenigde Staten. Amerika is verlost van de man die voortdurend riep: “Fake news!” Jammer genoeg zal het fenomeen nepnieuws niet verdwijnen met Donald Trump. Valse berichtgeving is van alle tijden en sinds de komst van het internet verspreidt het probleem zich sneller dan ooit.

Nepnieuws herkennen is nog niet zo gemakkelijk. Terwijl het best gevaarlijk kan zijn om te geloven in malafide feiten die trollen op het internet rondstrooien. Stel je voor dat je klakkeloos nepinfo accepteert over je gezondheid (waardoor je bv. bang wordt van vaccins), je financiën (waardoor je bv. investeert in risicovolle beleggingen) of politieke en maatschappelijke problemen (waardoor je bv. voor een radicale partij kiest bij de verkiezingen)...

Zorg dat het jou niet overkomt en scherp je kritische geest aan met de online cursus ‘Nepnieuws herkennen’ – helemaal gratis voor wie bij Tempo-Team is ingeschreven. Als je nog nooit zo’n GoodHabitz-cursus probeerde, vertelt Mouna je graag het wat, waar en hoe. Als smaakmaker van de cursus, delen we deze 8 vuistregels voor slim mediagebruik:

  1. Check je bron

Een nieuwsbericht van een gekende krant, ondertekend door een journalist, is betrouwbaarder dan een anonieme blogpost. Krijg je een spectaculair bericht te zien, Google dan gerust de naam van de auteur en check de URL. Trollen gebruiken graag sites die van naam en lay-out als twee druppels water op een gerenommeerde bron lijken. Maar een bericht op cnn.com.co is dus niet betrouwbaar! Integendeel: iemand wil je misleiden en doet alsof het nieuws van cnn.com komt. Hoe verdacht is dat?    

  1. Relativeer likes en shares

We zijn allemaal geneigd om onze familie en vrienden te vertrouwen. Maar wees eerlijk: nonkel Dirk en die leuke collega van je laatste vakantiejob zijn géén professionele journalisten. Wees dus extra kritisch voor nieuws dat je bereikt via social media. Dat een bericht al 4566 likes heeft, maakt het niet geloofwaardiger: daar zijn robots voor, die via nepaccounts werken. Uit een studie van het Massachusetts Institute of Technology blijkt dat nepnieuws gemiddeld 6 keer vaker gedeeld wordt op Twitter dan betrouwbaar nieuws. Het aantal shares is dus geen kwaliteitslabel!

  1. Mix je nieuwsaanbod

Eén bron is geen bron – dat is een goed motto om nepnieuws mee op te sporen. Check altijd of je een bepaald nieuwsfeit ziet terugkomen in diverse media. Een krant, magazine of tv-zender? Kijk of die traditionele kanalen berichten over het nieuws dat op sociale media om je aandacht schreeuwt. Is dat niet zo? Deel het nieuws dan voorlopig niet verder.

  1. Wantrouw jezelf (een beetje)

In zekere zin zijn we allemaal ziek in het bedje van Donald Trump. We zijn spontaan geneigd om nieuws dat in onze kraam past te omarmen. Terwijl we nieuws dat ons uitdaagt graag opzijschuiven ‘vanuit een kritische houding’. Leer jezelf de gezonde reflex aan om óók een factcheck te doen bij nieuws dat je wereldbeeld bevestigt. Ben je een grote voorstander van borstvoeding? Deel dan niet enthousiast dat (nep)nieuwsbericht over kankerverwekkende stoffen in poeder voor babymelk. Check altijd de bron. Zéker van nieuws waarbij je denkt: “Ik wist het!”

  1. Let op het uitroepteken

Professionele journalisten streven naar objectiviteit. Ze zijn niet 100% objectief - ze maken altijd persoonlijke (en dus subjectieve) keuzes in het nieuws dat ze aandacht geven of de personen die ze interviewen – maar ze mikken wel op neutraliteit. Een artikel met veel uitroeptekens, woorden in hoofdletters en kleurrijk taalgebruik moet je ‘fake news’-alarm doen afgaan. “ONGELOFELIJK! Kijk wat deze man STEELT van Trump terwijl niemand kijkt!” Zo klinkt nepnieuws...  

  1. Spring uit je You-loop

De algoritmes van social media en zoekmachines zijn allesbehalve onschuldig. Ze zorgen ervoor dat onze internetgeschiedenis bepaalt wat we te zien krijgen in de toekomst. Online kijken we door een persoonlijk venstertje naar de wereld en krijgen vooral te zien wat we ooit al hebben onderzocht, geliket of gedeeld. We hebben last van tunnelvisie en beseffen het niet eens. Internetactivist Eli Pariser noemt dat onze ‘You-loop’. Je kunt die doorbreken door regelmatig je cookies te verwijderen.

  1. Pas op met herhaling

De You-loop is zo gevaarlijk omdat wij mensen ook ‘maar’ mensen zijn. Psychologen weten al lang dat we dingen gaan geloven als we ze maar vaak genoeg horen of lezen. Dat gebeurt onbewust en zo laten we ons bijna hersenspoelen door de gepersonaliseerde informatiestroom die ons via internet bereikt. Tenzij we in de tegenaanval gaan en ook offline nieuwsbronnen in de mix gooien (tip 3) en voeling houden met het hoofdnieuws op wereldvlak.  

  1. Stop en denk: ‘Wie wint?’

Het nieuws is fake, maar de winst is real – ook dat is een harde waarheid over nepnieuws. Doorgaans is er iemand die wint bij (en soms betaalt voor) de verspreiding van nepnieuws. Dat kan een politicus zijn, een groep activisten of een commercieel merk. Wees dus extra voorzichtig met nieuwsberichten die al te duidelijk in iemands kaart spelen.


PS: Nepvacatures? Ook die bestaan. Maar in onze vacaturebank zijn de jobs gelukkig allemaal echt!

Tips & tricks, Werksfeer

Eindelijk, je hebt ‘m gevonden. Je ultieme droomjob! De plek op de werkvloer met daarboven in neonletters jouw naam. Vol enthousiasme verschijn je aan de start... maar dat valt tegen. De realiteit ...

Tips & tricks, Werksfeer

Eindelijk, je hebt ‘m gevonden. Je ultieme droomjob! De plek op de werkvloer met daarboven in neonletters jouw naam. Vol enthousiasme verschijn je aan de start... maar dat valt tegen. De realiteit ...
meer

Corona, Werksfeer

Thuiswerken is in België niet langer overal verplicht. Sinds 1 oktober mogen in Vlaanderen zelfs de mondmaskers af op het werk. Sta jij te popelen om weer naar kantoor te gaan? Of mis je die lunchb...

Corona, Werksfeer

Thuiswerken is in België niet langer overal verplicht. Sinds 1 oktober mogen in Vlaanderen zelfs de mondmaskers af op het werk. Sta jij te popelen om weer naar kantoor te gaan? Of mis je die lunchb...
meer

Ervaring, Eerste job

Op zoek naar een leuke job? Kom eens langs bij Tempo-Team – wij helpen je graag aan een goede match. Werken als uitzendkracht heeft meer voordelen dan je denkt. Wat vind je van deze 7?
meer